Een teamspeler past goed in een doos eieren

‘Ware vrijheid ligt in de keuze om jezelf te beperken.

Spelen als een team vereist een acceptatie van de prioriteit van een systeem van regels.

 Die beperken de vrijheid van het individu, maar garanderen het voortbestaan van de groep.’

Francesco Farioli, voormalige trainer van Ajax

Op school draait het om individuele prestaties. Je hoeft geen andere klas te verslaan om een goed rapport te halen. Net als bij schaatsen of wielrennen: jij tegen de klok, jij tegen jezelf.

Maar voetbal? Voetbal is een ander beestje.

Voetbal is een teamsport. Hier telt de teamprestatie. Je kunt net zo balvaardig zijn als Robben, maar als je niet samenspeelt, ben je vooral een waardeloze pingelaar. Een goede voetballer - en een goed mens - word je pas als je leert functioneren binnen een team.

Ik vergelijk het graag met een doos eieren: een ei dat te klein of te groot is, past niet goed in het doosje. Zo past een speler met te weinig zelfvertrouwen of juist een te groot ego ook niet lekker in het team. Ontplooien betekent dus niet alleen groeien in techniek, maar ook in persoonlijkheid — zodat je past in het geheel.

Elke speler moet zichzelf blijven (of beter nog: zichzelf worden), maar zich ook leren aanpassen aan het team. Want een teamspeler zijn betekent: je steentje bijdragen. En dat steentje bestaat uit twee delen:

Steentje 1: Basisvorming – techniek, discipline en leerhouding

Hier begint het. Niet met een panna, maar met principes. Denk aan:

• Op tijd komen voor training en wedstrijden (en niet vijf minuten te laat met een wekelijkse smoes over een lekke band)

• Instructies kunnen horen, begrijpen en uitvoeren (en niet alleen knikken terwijl je in gedachten je op Tik Tok zit)

• Motivatie tonen om jezelf te verbeteren

• Leren communiceren met de coach (ook als die soms klinkt als een voetbalversie van een TED Talk)

• Aanwezigheid en betrokkenheid tonen, ook in drukke periodes zoals het examenjaar

Sommige kinderen beginnen met voetbal omdat het ‘gewoon leuk’ is of omdat hun vrienden het doen. De liefde voor het spel moet soms nog groeien. Hier speelt de coach een sleutelrol. Vanaf de onder-15 leren spelers individuele en teamtactiek. Hoe beter hun spelinzicht, hoe groter hun verbondenheid met het spel — en hoe sterker hun motivatie.

Ik vergeet nooit het moment waarop mijn onder-13 team voor het eerst écht als een team het veld op kwam. Geen losse veters, geen gekibbel, maar elf meiden die klaarstonden, met hun handen in de zij en vuur in hun ogen. Dat moment symboliseerde voor mij de kracht van basisvorming. En ja, ik kreeg kippenvel (en nee, dat lag niet aan de kou).

Steentje 2: Gevorderde vorming – gedrag, karakter en teamgeest

Hier draait het om wie je bent binnen het team. Het gaat om:

• Persoonlijkheid

• Mentaliteit

• Communicatie

• Omgaan met winst én verlies (zonder je bidon naar de cornervlag te gooien)

• Zelfstandig functioneren én samenwerken

Waar ‘in het veld staan als voetballer’ symbool staat voor basisvorming, staat ‘een echte teamspeler zijn’ voor gevorderde vorming. Samen vormen ze de bouwstenen van iets groters: het worden van een goed mens.

Voetbal is een krachtig middel om kinderen te helpen groeien — technisch, sociaal en emotioneel. En als wij als coaches, clubs en bonden dat serieus nemen, dan bouwen we niet alleen aan betere voetballers, maar aan betere mensen.

Want zeg nou zelf: wat is er mooier dan een kind dat leert scoren op het veld én daarbuiten?